ئىقتىساد
2 مىنۇت ئوقۇش
ئامېرىكا ئىران ئاۋىياتسىيە شىركەتلىرىنى قوللىغان كارخانىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى خەزىنە مىنىستىرى سكوت بېسسېنت ئېمبارگو تىزىملىكىدىكى ئىران ئاۋىياتسىيە شىركەتلىرى بىلەن ئېلىپ بېرىلغان ھەر قانداق سودا پائالىيىتىنىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ئېغىر جازاسىغا دۇچ كېلىش خەۋپىنى تۇغدۇرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
ئامېرىكا ئىران ئاۋىياتسىيە شىركەتلىرىنى قوللىغان كارخانىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئىران ئايروپىلان سەپەرلىرىنى قايتا باشلىشى بىلەن، ئامېرىكا خەزىنە مىنىستىرى بېسسېنت «ئەڭ يۇقىرى بېسىم» تەھدىتى سالدى. (سۈرەت: ئارخىپ) / Reuters

خەزىنە مىنىستىرى سكوت بېسسېنت X تىكى ھېساباتىدا ئېلان قىلغان باياناتىدا، بۇ ئاگاھلاندۇرۇشنىڭ داۋاملىشىۋاتقان ئۇرۇش مەزگىلىدە ئىرانغا ئىقتىسادىي بېسىم چۈشۈرۈش ھەرىكىتىنىڭ بىر قىسمى ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىپ: «ئېمبارگو يۈرگۈزۈلگەن ئىران ئاۋىياتسىيە شىركەتلىرى بىلەن ھەمكارلىشىش، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ئېمبارگوسىغا دۇچ كېلىش خەۋپىنى تۇغدۇرىدۇ» دېدى.

بېسسېنت چەت ئەل ھۆكۈمەتلىرىنى ئۆز تەۋەلىكىدىكى شىركەتلەرنىڭ بۇ ئايروپىلانلارغا مۇلازىمەت قىلماسلىقىغا كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن «بارلىق زۆرۈر قەدەملەر»نى بېسىشقا چاقىردى. بۇ خىل مۇلازىمەتلەر ئارىسىدا يېقىلغۇ بىلەن تەمىنلەش، يېمەك-ئىچمەك خىزمىتى، قونۇش ھەققى ۋە تېخنىكىلىق ئاسراش قاتارلىقلار بار. ئۇ يەنە: «خەزىنە مىنىستىرلىقى ئىرانغا ئەڭ يۇقىرى چەكتىكى بېسىمنى ئىشلىتىدۇ ھەمدە ئىران ئورگانلىرى بىلەن سودا قىلغان ياكى ئۇلارغا قولايلىق يارىتىپ بەرگەن ئۈچىنچى تەرەپلەرگە قارشى ھەرىكەت قوللىنىشتىن قەتئىي چېكىنمەيدۇ»  دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.

تېھراندىن قوزغىلىدىغان ئايروپىلان سەپەرلىرى قايتىدىن باشلاندى

بېسسېنتنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشى دەل ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە بىلەن تېھران ئوتتۇرىسىدىكى ئۇرۇش باشلانغاندىن بۇيان، ئىراننىڭ بىر قىسىم سودا ئايروپىلان سەپەرلىرىنى قايتىدىن باشلىغان مەزگىلىگە توغرا كەلدى. ئىران دۆلەت تېلېۋىزىيەسى شەنبە كۈنى بىر قانچە ئايروپىلاننىڭ تېھراندىن قوزغالغانلىقىنى جاكارلىغانىدى. بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئىران خەلق ئاۋىياتسىيە ئىدارىسى ھاۋا تەۋەلىكىنىڭ بەزى قىسىملىرىنىڭ قايتىدىن ئېچىلغانلىقىنى، بولۇپمۇ دۆلەتنىڭ شەرق قىسمىدىكى خەلقئارا ترانسىت لىنىيەلىرىنىڭ ھازىر ئوچۇق ئىكەنلىكىنى خەۋەر قىلغان.

ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى خەزىنە مىنىستىرلىقى يېقىندا مالىيە كۈچىدىن پايدىلىنىپ نېفىت سودىسىغا چېتىشلىق يەر شارى خاراكتېرلىك مۈلۈكلەرنى تىزگىنلەش مەقسىتىدە «ئىقتىسادىي غەزەپ» (Economic Fury) ناملىق يېڭى بىر پىروگراممىنى يولغا قويدى. بۇ تەشەببۇس دائىرىسىدە ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى خىتاي بانكىلىرىغا مەكتۇپ ئەۋەتىپ، ئەگەر ئىران نېفىت سودىسىغا ۋاسىتىچىلىق قىلىشنى داۋاملاشتۇرسا، قوشۇمچە ئېمبارگو يۈرگۈزىدىغانلىقىنى ئېيتىپ تەھدىت سالدى.

بېسسېنت سۆزىنىڭ ئاخىرىدا، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ئىراننىڭ تەسىر كۈچىنى چەكلەش ئۈچۈن «ئەڭ يۇقىرى چەكتىكى بېسىم» سىياسىتىنى قەتئىي داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلىدى.

ئىزدىنىڭ
قازاقىستاندا بىر پارلامېنتلىق قۇرۇلتاي سايلىمىنىڭ دەسلەپكى نەتىجىلىرى ئېلان قىلىندى
ئامېرىكا سوتى 75 دۆلەتكە قويۇلغان كۆچمەنلىك ۋىزىسى چەكلىمىسىنى بىكار قىلدى
ئىسرائىلىيە ئارمىيەسى سۈرىيەنىڭ جەنۇبىغا يەنە بىر قېتىم بېسىپ كىردى
رۇسىيەنىڭ «Ozon» شىركىتىگە تەۋە ئۈچ ئامبار ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى ھۇجۇمىغا ئۇچرىدى
بېسېنت: ئىران مەسىلىسىدە ئاخىرقى باسقۇچقا كىردۇق
ئىراق ئىران ۋە سەئۇدى ئەرەبىستانغا ئورتاق بىخەتەرلىك كېڭىشى قۇرۇشنى تەكلىپ قىلدى
سۈرىيە ۋە ئىسرائىلىيە ھەيئەتلىرى ئامېرىكانىڭ ۋاسىتىچىلىكىدە كۆرۈشتى
ئامېرىكا بىلەن كانادا ئوتتۇرىسىدا باج كىرىزىسى يۈز بەردى، ترامپ كانادا ھۆكۈمىتىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
قىرغىنچى ئىسرائىلىيەنىڭ غەززەگە قىلغان ھۇجۇملىرىدا ئۆلتۈرۈلگەنلەرنىڭ سانى 73 مىڭ 419 غا ئۆرلىدى
ئامېرىكا ب د ت غا بولغان 5 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق قەرزىنىڭ بىر قىسمىنى تۆلەشنى پىلانلىماقتا
نېتانياھۇ سىياسىي سايلامنى كېچىكتۈرۈش ئۈچۈن جىددىيچىلىكنى ئاشۇرىشى مۇمكىن
پېزەشكىيان: ئىران "نە ئۇرۇش، نەتىنچلىق" ۋەزىيىتىنىڭ ئاخىرلىشىشىنى خالايدۇ، يول قويۇشنى رەت قىلىدۇ
نېتانياھۇ: باش مىنىستىلىق مۇددىتىم بويىچە پەلەستىن دۆلىتىنىڭ قۇرۇلۇشىغا رۇخسەت بەرمەيمەن
تورنىڭ سۇلتانلىرى ياۋروپا ئالىي دەرىجىلىك مۇسابىقىسىدە ئىككىنچى مۇسابىقىسىگە چۈشىدۇ
پاكىستان ۋە مالايسىيا بىخەتەرلىك ساھەسىدە ھەمكارلىقنى چوڭقۇرلاشتۇرۇشقا كېلىشتى