ئىراق ھۆرمۈز بوغۇزىنىڭ تاقىلىشى بىلەن نېفىت ئېكسپورتى ئۈچۈن كەركۈك-تۈركىيە تۇرۇبا يولىغا يۈزلەنمەكتە
باغداد دائىرىلىرى پارىس قولتۇقى رايونىدىكى توقۇنۇشلار دۇنيادىكى ئەڭ ھالقىلىق نېفىت ئۆتكىلىنىڭ بىرى بولغان ھۆرمۈز بوغۇزىدىكى تىرانسپورت ئىشلىرىغا توسالغۇ بولغانلىقى سەۋەبلىك، نېفىت ئىشلەپچىقىرىشنى قىسقارتماقتا ۋە يېڭى ئېكسپورت لىنىيەلىرىنى ئىزدەنمەكتە
ھۆرمۈز بوغۇزىنىڭ تاقىلىپ نېفىت توشۇش ئىشلىرىنىڭ توختاپ قېلىشىدىن كېيىن، ئىراق خام نېفىت ئېكسپورتى ئۈچۈن باشقا تاللاش يوللىرىنى تەييارلىماقتا. مەسئۇللار كەركۈك-جەيھان نېفىت تۇرۇبا يولى ئارقىلىق تۈركىيەگە نېفىت ئېكسپورت قىلىشنىڭ بىر نەچچە كۈن ئىچىدە قايتا باشلىنىشى مۇمكىنلىكىنى بىلدۈردى.
ئىراق مۇئاۋىن باش مىنىستىرى ۋە نېفىت مىنىستىرى ھەييان ئابدۇلغانى دۈشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، باغدادنىڭ رايوندا داۋاملىشىۋاتقان ئۇرۇش كەلتۈرۈپ چىقارغان ئۈزۈلۈشلەردىن كېيىن، ئېكسپورت ئىقتىدارىنى قايتىدىن ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن جىددىي قەدەملەرنى تاشلاۋاتقانلىقىنى ئېيتتى.
ئابدۇلغانى ئېلان قىلغان سىنلىق باياناتىدا، ئىراقنىڭ ئوپېك (OPEC) نورمىسى دائىرىسىدە كۈنىگە تەخمىنەن 4.4 مىليون ۋارىل نېفىت ئىشلەپچىقىرىۋاتقانلىقىنى، بۇنىڭ ئىچىدە 3.4 مىليون ۋارىل ئەتراپىدا نېفىتنىڭ ئېكسپورت قىلىنىدىغانلىقىنى تىلغا ئالدى. ئېكسپورتنىڭ زور بىر قىسمى بەسرە نېفىت تېرمىنالىغا ئوخشاش جەنۇبتىكى ئەسلىھەلەر ئارقىلىق ئېلىپ بېرىلغانلىقىنى بىلدۈردى.
بىراق، قولتۇقنىڭ ئېنېرگىيە تىرانسپورتىنىڭ ھاياتىي ئەھمىيەتكە ئىگە دېڭىز يولى بولغان ھۆرمۈز بوغۇزىنىڭ تاقىلىشى، ئىراقنى ئېكسپورتنى توختىتىشقا ۋە ئىشلەپچىقىرىشنى شىددەت بىلەن قىسقارتىشقا مەجبۇرلىدى.
مىنىستىر: «نېفىت ئىشلەپچىقىرىش ھازىر ئىچكى ئېھتىياجنى قاندۇرۇش ئۈچۈن كۈنىگە تەخمىنەن 1.5 مىليوندىن 1.6 مىليون ۋارىلغىچە تۆۋەنلىتىلدى» دېدى. ئۇ يەنە نېفىت پىششىقلاپ ئىشلەش زاۋۇتلىرىنىڭ بېنزىن، دىزېل، سۇيۇقلاندۇرۇلغان گاز (LPG) ۋە باشقا يېقىلغۇلار بىلەن تەمىنلەش ئۈچۈن تولۇق سىغىم بىلەن ئىشلەۋاتقانلىقىنى ئەسكەرتتى.
ئېنېرگىيە بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن جىددىي ئەھۋال زاپاسلىرىنىڭمۇ ساقلىنىۋاتقانلىقى بىلدۈرۈلدى.
يېڭى ئېكسپورت يوللىرى ئىزدەنمەكتە
باغداد ھۆكۈمىتى نېفىتنىڭ دۇنيا بازارلىرىغا ئېقىشىنى داۋاملاشتۇرۇش ئۈچۈن، ھازىر بىر قانچە خىل تاللاش لىنىيەلىرىنى مۇزاكىرىلەشمەكتە.
ئابدۇلغانى نېفىتنىڭ پات يېقىندا كەركۈك تۇرۇبا يولى ئارقىلىق تۈركىيەنىڭ ئاق دېڭىز قىرغىقىدىكى جەيھان پورتىغا توشۇلۇشى مۇمكىنلىكىنى ئېيتتى. مەزكۇر تۇرۇبا يولى كۈنىگە 200 مىڭدىن 250 مىڭ ۋارىلغىچە نېفىت توشۇش ئىقتىدارىغا ئىگە.
تۇرۇبا يولىدىكى سىناق ۋە رېمونت قىلىش خىزمەتلىرىنىڭ ئاساسەن تاماملانغانلىقى، تەخمىنەن 100 كىلومېتىرلىق بىر بۆلەكتە داۋاملىشىۋاتقان سۇ بېسىمى سىنىقىنىڭ بولسا بىر ھەپتە ئىچىدە ئاخىرلىشىشىنىڭ كۈتۈلۈۋاتقانلىقى ئۇقتۇرۇلدى.
تۇرۇبا يولى ئىشقا كىرىشتۈرۈلگەندە، خام نېفىت بىۋاسىتە كەركۈك نېفىتلىكلىرىدىن تۇرۇبا يولىغا بېرىلىدۇ ۋە ئىراق كورد رايونلۇق ھۆكۈمىتىنىڭ كونتروللۇقىدىكى رايونلارنى بېسىپ ئۆتمەستىن تۈركىيەگە يەتكۈزۈلىدۇ.
ئىراق يەنە نېفىتنى سۈرىيەدىكى بانىياس پورتى ئارقىلىق توشۇش ۋە ئىيوردانىيەدىكى ئەقەبەگە تۇتىشىدىغان تۇرۇبا يولى ئارقىلىق ئېكسپورت قىلىشقا ئوخشاش قوشۇمچە تاللاشلارنىمۇ كۆزدىن كەچۈرمەكتە.
بۇ تەييارلىقلار پارىس قولتۇقىدىكى توقۇنۇشنىڭ دۇنيا ئېنېرگىيە تەمىناتىغا كۆرسىتىدىغان ئىقتىسادىي تەسىرىنىڭ كۈنسىرى كۈچىيىۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ بەرمەكتە. دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ نېفىت ئىشلەپچىقارغۇچى دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولغان ئىراق، رايوننىڭ ئاساسلىق دېڭىز قاتناش كارىدورى تاقالغان مەزگىلدە، ئېكسپورتىنى ساقلاپ قېلىش ئۈچۈن يېڭى يوللارنى ئىزدەنمەكتە.